Συνοπτική περιγραφή του πρότυπου συστήματος - Pened final Report


Συνοπτική περιγραφή του πρότυπου συστήματος
Η αρχική οθόνη

Η αρχική σελίδα της νέας υπηρεσίας είναι η πρώτη όψη με την οποία έρχονται σε επαφή οι χρήστες όταν χρησιμοποιούν τις φορητές συσκευές. Για το λόγο αυτό πρέπει να είναι καλαίσθητα σχεδιασμένη, και να παρέχει άμεση πρόσβαση στις κύριες λειτουργικότητες (εργαλεία) που υποστηρίζει η υπηρεσία. Η αρχική οθόνη λειτουργεί ως σημείο εκκίνησης και αναφοράς της αλληλεπίδρασης των χρηστών με τη νέα υπηρεσία, γι' αυτό και δίνεται ιδιαίτερη σημασία στη γρήγορη και εύκολη μετάβαση από όλες τις άλλες διεπαφές και ακόλουθες όψεις (subsequent views) προς την αρχική σελίδα.

Η διεπαφή αναζήτησης

Η διεπαφή αναζήτησης αποτελείται από μια φόρμα την οποία χρησιμοποιούν οι χρήστες για να διατυπώσουν τα ερωτήματά τους (queries) προς το πληροφοριακό σύστημα. Χρησιμοποιείται δηλαδή για την εισαγωγή των όρων (ή φράσεων) αναζήτησης και επιλέγεται το πεδίο και η συλλογή στην οποία πρόκειται να αναζητηθούν. Η φόρμα διατίθεται σε δύο μορφές; βασικής και σύνθετης αναζήτησης. Η βασική μορφή μοιάζει με αυτή των δημοφιλέστερων μηχανών αναζήτησης, όπου ο χρήστης εισάγει έναν όρο και πατώντας στο κουμπί αναζήτησης ξεκινά τη διεργασία εύρεσης συναφών τεκμηρίων. Οι χρήστες μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις επιλογές μιας λίστας τύπου “καταρράκτη” για να επιλέξουν τον τύπο της ομάδας των πηγών (έντυπου, ηλεκτρονικού ή και των δύο) στον οποίο θα αναζητηθούν τεκμήρια. Επιπλέον, οι έμπειροι χρήστες μπορούν να χρησιμοποιήσουν ειδικούς κωδικούς (π.χ. AU για αναζήτηση κατά συγγραφέα) πριν από τους όρους αναζήτησης και λογικούς τελεστές (AND/OR/NOT) για να διαμορφώσουν σύνθετα ερωτήματα αναζήτησης (π.χ. AU Mukherjee AND TI “Indexing and searching systems”).

Η διεπαφή χάρτη βιβλιοστασίου

Η διεπαφή του χάρτη χρησιμοποιείται για την αντιστοίχιση των ταξινομικών αριθμών Dewey (και κατ' επέκταση της θεματικής ενότητας στην οποία εντάσσεται κάθε τεκμήριο) στη φυσική θέση στην οποία βρίσκονται τα αντίστοιχα τεκμήρια. Στο πλαίσιο της ανάπτυξης του πρωτοτύπου, περιγράφηκε μόνον ο 2ος όροφος της ΒΚΠ του Παν. Πατρών, στον οποίο σχεδιάστηκε να διεξαχθεί η φάση της αξιολόγησης επειδή περιλαμβάνει το κύριο μέρος των έντυπων συλλογών.

Η διεπαφή πίνακα αντιστοίχισης αριθμών Dewey και θεματικών περιοχών

Ο πίνακας αντιστοίχισης των ταξινομικών αριθμών Dewey και των θεματικών περιοχών στις οποίες εντάσσονται τα τεκμήρια της έντυπης συλλογής της ΒΚΠ του Παν. Πατρών αποτελεί ένα ακόμη εργαλείο αναφοράς το οποίο παρέχεται στους χρήστες σε κάθε στιγμή και θέση, μέσω της φορητής συσκευής. Επειδή ο πίνακας αυτός είναι πολύ μακρύς (περιέχει 1000 περίπου αντιστοιχίσεις) η απεικόνισή του στη μικρή οθόνη των φορητών συσκευών γίνεται σταδιακά, ακολουθώντας το ιεραρχικό σχήμα ταξινόμησης. Αρχικά δηλαδή παρουσιάζονται στο χρήστη οι 10 κύριες θεματικές κλάσεις και ακολουθώντας συνδέσμους ο χρήστης οδηγείται στις υποομάδες και τα τμήματα των θεματικών περιοχών.

H διεπαφή σημειωματάριου

Για την εφαρμογή του σημειωματάριου και της ανταλλαγής γραπτών μηνυμάτων μεταξύ on-line χρηστών δεν αναπτύχθηκαν εκ νέου κάποιες διεπαφές χρήσης. Χρησιμοποιήθηκαν οι προεγκατεστημένες εφαρμογές του λειτουργικού συστήματος (Windows Mobile) των φορητών συσκευών. Η εφαρμογή του σημειωματάριου είναι ιδιαίτερα απλή. Ο χρήστης μπορεί να επικολλήσει πληροφορίες τις οποίες έχει αντιγράψει προηγουμένως στη μνήμη (π.χ. μεταδεδομένα ενός τεκμηρίου), είτε ακόμη και να τις δημιουργήσει εκ νέου. Οι χαρακτήρες εισάγονται με το εικονικό πληκτρολόγιο το οποίο παρέχεται ή μπορούν να εισαχθούν με τη γραφίδα της συσκευής και να αποθηκευθούν ως μια εικόνα. Ο χρήστης έχει την ευχέρεια να αναζητήσει όρους-κλειδιά στα μηνύματα τα οποία έχει δημιουργήσει, να τα ταξινομήσει (π.χ. κατα χρονολογική σειρά), να διαχειριστεί τα αντίστοιχα ηλεκτρονικά αρχεία (π.χ. αντιγραφή, τροποποίηση, μετακίνηση, κ.α.) ακόμη και να τα επισυνάψει σε ένα ηλεκτρονικό μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή άμεσης επικοινωνίας μέσω της εφαρμογής MSN.


Η διεπαφή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και άμεσης ανταλλαγής γραπτών μηνυμάτων

Ο χρήστης της συσκευής μπορεί να χρησιμοποιήσει επώνυμα ή ανώνυμα την on-line υπηρεσία ανταλλαγής ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και ανταλλαγής σύντομων μηνυμάτων, να ελέγξει ποιοι άλλοι χρήστες είναι συνδεδεμένοι (π.χ. reference librarian) και να στείλει ή να λάβει πληροφορίες μέσω των γραπτών μηνυμάτων. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα επισύναψης ηλεκτρονικών αρχείων στα μηνύματα που ανταλλάσσονται (π.χ. ο βιβλιοθηκονόμος μπορεί να αποστείλει ένα αρχείο περιγραφής της βιβλιογραφικής αναφοράς (Endnote/Bibtex format) για το βιβλίο με τον συγκεκριμένο αριθμό ISBN Συνοπτική περιγραφή του πρότυπου συστήματος - Pened final Report που του στάλθηκε από το χρήστη).











Εικόνα 2. Η αρχική οθόνη

Εικόνα 3. Η διεπαφή αναζήτησης στις συλλογές πληροφόρησης

Εικόνα 4. Η διεπαφή κάτοψης (χάρτης) της βιβλιοθήκης







Εικόνα 5. Η διεπαφή σημειωματάριου

Εικόνα 6. Ο πίνακας αντιστοίχισης θεματικών κεφαλίδων και ταξινομικών αριθμών

Εικόνα 7. Η διεπαφή της εφαρμογής ηλεκτρονικού ταχυδρομείου






Εικόνα 8. Η διεπαφή της εφαρμογής ανταλλαγής σύντομων μηνυμάτων σε πραγματικό χρόνο



Η σχεδίαση έρευνας της παρούσας μελέτης
Σύμφωνα με τους Bryman και Bell (Bryman & Bell, 2007) η σχεδίαση της έρευνας (ή ερευνητικός σχεδιασμός) περιγράφει μια δομή βάσει της οποίας οδηγείται η εκτέλεση μιας ερευνητικής μεθόδου και ακολούθως η ανάλυση των δεδομένων που συλλέγονται. Ο ερευνητικός σχεδιασμός παρέχει το πλαίσιο για τη συλλογή και την ανάλυση των δεδομένων. Έτσι, οι διαθέσιμες επιλογές καθορίζουν τις αποφάσεις σχετικά με την προσέγγιση που επιλέγεται για τη μελέτη του προβλήματος, τις αποφάσεις για την επιλογή των παραγόντων που μελετώνται, κ.α. Οι ερευνητικές μέθοδοι περιγράφουν τις τεχνικές οι οποίες χρησιμοποιούνται για τη συλλογή των δεδομένων, όπως π.χ. η χρήση ερωτηματολογίων, οι συνεντεύξεις, η παρατήρηση των χρηστών μιας υπηρεσίας ή συστήματος, κ.α.

Επειδή οι υβριδικές βιβλιοθήκες έχουν εμφανιστεί στο προσκήνιο των πηγών και υπηρεσιών πληροφόρησης μόλις την τελευταία δεκαετία, και επειδή για ακόμη λιγότερα έτη χρησιμοποιούνται και μελετώνται οι δυνατότητες που μπορούν να παρέχουν οι φορητές υπολογιστικές συσκευές ως ένα μέσο ενοποίησης της αναζήτησης και εύρεσης πληροφοριών μεταξύ φυσικών και ηλεκτρονικών πηγών, η ερευνητική προσέγγιση της παρούσας διατριβής είναι διερευνητική (exploratory).

Προκειμένου να προκύψουν έγκυρα ερευνητικά αποτελέσματα, ελαττώνοντας το ποσοστό αβεβαιότητας και το περιθώριο σφάλματος των ευρημάτων της έρευνας, αποφασίστηκε η αξιολόγηση του πρότυπου συστήματος υπό πραγματικές συνθήκες λειτουργίας. Οι αντιδράσεις δηλαδή των χρηστών του συστήματος θα αποτιμηθούν κατόπιν χρήσης του νέου τρόπου αναζήτησης πληροφοριών σε υβριδικά περιβάλλοντα πληροφόρησης, ώστε να αποτυπωθούν οι πραγματικές και όχι οι υποθετικές θέσεις, απόψεις και πεποιθήσεις τους προς το νέο τρόπο αναζήτησης. Η πειραματική αυτή σχεδίαση γίνεται με απώτερο στόχο μια εκτεταμένη ποσοτική μελέτη αποτίμησης των αντιδράσεων (αποδοχή και χρήση) των χρηστών προς το πρότυπο σύστημα, της οποίας προηγείται μια ποιοτική μελέτη μικρής έκτασης (από την οποία ζητούμενο είναι ο σαφής προσδιορισμός του πλαισίου της παρούσας έρευνας).

Ποιοτική αξιολόγηση

Η προκαταρκτική, ποιοτική προσέγγιση γίνεται προκειμένου να προετοιμαστεί καλύτερα η κύρια προσπάθεια αξιολόγησης η οποία θα έχει ποσοτικό χαρακτήρα. Από την πρώτη αυτή προσέγγιση συλλέγονται πολύτιμες πληροφορίες από τους ίδιους τους τελικούς χρήστες της νέας υπηρεσίας αναζήτησης σχετικά με τα ερευνητικά ερωτήματα τα οποία εξετάζονται στο πλαίσιο της παρούσας μελέτης, τη βελτίωση των χαρακτηριστικών της υπηρεσίας, καθώς και των εργαλείων συλλογής δεδομένων (π.χ. ερωτηματολογίων) τα οποία χρησιμοποιούνται στην επόμενη φάση αξιολόγησης. Η ποιοτική προσέγγιση αποσκοπεί στη συλλογή πληροφοριών οι οποίες αφορούν κυρίως στα εξής 3 σημεία:

Για τη συλλογή δεδομένων κατά την ποιοτική προσέγγιση έρευνας αποφασίστηκε η χρήση των τεχνικών (α) μερικώς δομημένων συνεντεύξεων και (β) παρατήρησης.

Μερικώς δομημένες συνεντεύξεις

Μια μερικώς δομημένη συνέντευξη (semi-structured interview) είναι μια συζήτηση η οποία καθοδηγείται από τον ερευνητή βάσει ενός πλάνου (πχ. μιας λίστας θεμάτων), το οποίο καθορίζει τα θέματα συζήτησης. Έτσι ο ερευνητής διατηρεί τον έλεγχο της συζήτησης εστιάζοντας σε συγκεκριμένα θέματα ενδιαφέροντος, δίνοντας παράλληλα τη δυνατότητα στο άτομο που συμμετέχει στη συνέντευξη να επιλέξει τον τρόπο με τον οποίο θα απαντήσει. Το πλάνο συνέντευξης μπορεί να αποτελείται από μερικές προτάσεις οι οποίες θα υπενθυμίζουν στον ερευνητή τα θέματα και τις πτυχές οι οποίες πρέπει να συζητηθούν ή να είναι περισσότερο δομημένο περιλαμβάνοντας ομάδες ερωτήσεων (ανοικτές ή κλειστές) και θεμάτων που πρέπει να συζητηθούν προκειμένου να συλλεχθούν οι απαραίτητες πληροφορίες. Στην περίπτωση διαδοχικών συνεντεύξεων πολλαπλών ατόμων, το πλάνο (ή οδηγός) συνέντευξης βοηθά τον ερευνητή να διατηρήσει μια ομοιομορφία μεταξύ των συνεντεύξεων, συζητώντας για τα ίδια θέματα και διατυπώνοντας με τον ίδιο τρόπο τα ερωτήματά του. Αυτό δεν μπορεί να συμβεί στις ελεύθερες συνεντεύξεις (unstructured interviews) με αποτέλεσμα να μην μπορούν να γίνουν συγκρίσεις μεταξύ των απαντήσεων των υποκειμένων.

Παρατήρηση

Η παρατήρηση είναι μια ακόμη τεχνική η οποία χρησιμοποιείται ευρέως κατά τη συλλογή δεδομένων στις ποιοτικές έρευνες. Προκειμένου να εμπλουτιστούν οι πληροφορίες οι οποίες συλλέγονται κατά την ποιοτική προσέγγιση αποφασίστηκε η καταγραφή της αλληλεπίδρασης μεταξύ των ατόμων και των φορητών υπολογιστικών συσκευών, ώστε να είναι δυνατή η μετέπειτα μελέτη (παρατήρηση, ανάλυση και ερμηνεία) των ενεργειών των ατόμων. Ένα από τα κύρια πλεονεκτήματα της τεχνικής παρατήρησης είναι πως επιτρέπει την απ' ευθείας καταγραφή της συμπεριφοράς των χρηστών, σε αντίθεση με άλλες τεχνικές (π.χ. συνεντεύξεις, ερωτηματολόγια, κ.α.) κατά τις οποίες η συμπεριφορά περιγράφεται κατόπιν συνεπαγωγών και σύμφωνα με τα δεδομένα που συλλέχθηκαν. Εφ' όσον αντιμετωπιστούν επαρκώς τα εγγενή μειονεκτήματα της μεθόδου, είναι δυνατή η πληρέστερη κατανόηση της συμπεριφοράς που καταγράφεται.

Επειδή οι χρήστες των φορητών συσκευών βρίσκονται σε διαρκή κίνηση κατά τη φάση αναζήτησης πληροφοριών στον υβριδικό χώρο πληροφόρησης, δεν είναι δυνατή η παρατήρηση της αλληλεπίδρασής τους με τη φορητή συσκευή χρησιμοποιώντας κάμερες τοποθετημένες σε σταθερά σημεία. Το πρόβλημα αυτό αντιμετωπίστηκε χρησιμοποιώντας το λογισμικό SOTI14 το οποίο μεταφορτώνεται στη φορητή συσκευή και αποστέλλει διαρκώς, μέσω ασύρματου δικτύου επικοινωνιών, στιγμιότυπα της οθόνης της φορητής συσκευής στον απομακρυσμένο Η/Υ του παρατηρητή. Τα στιγμιότυπα αυτά αποθηκεύονται στον Η/Υ υπό μορφή αρχείου τύπου video προκειμένου να είναι μετέπειτα διαθέσιμα για ανάλυση.

Το εργαλείο ανάλυσης των ποιοτικών δεδομένων

Για την ευκολότερη και αποδοτικότερη ανάλυση των δεδομένων που συλλέγονται κατά τις συνεντεύξεις και τις παρατηρήσεις (σημειώσεις ερευνητή, ηχητικά αρχεία, αρχεία video, κ.α.) χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό Activity Lens το οποίο αναπτύχθηκε από την ερευνητική ομάδα Αλληλεπίδρασης Ανθρώπου - Υπολογιστή, του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών, στο πανεπιστήμιο Πατρών (Fiotakis κ.α., 2004). Πρόκειται για ένα εργαλείο σχεδιασμένο για την επεξεργασία και ανάλυση σύνθετων, μη αριθμητικών και μη-δομημένων δεδομένων, το οποίο διευκολύνει τους ερευνητές να ταξινομήσουν, να οργανώσουν και να παρουσιάσουν μεγάλο πλήθος πληροφοριών. Κατ' επέκταση, μπορούν να εντοπιστούν μη προφανείς σχέσεις μεταξύ των δεδομένων που έχουν καταγραφεί, και να γίνουν λογικές συνεπαγωγές οι οποίες οδηγούν σε ερμηνείες της καταγεγραμμένης συμπεριφοράς. Επίσης, δίνεται η δυνατότητα στον ερευνητή να αναπαριστά και να εξετάζει τα δεδομένα των πηγών πληροφόρησης υπό διαφορετικές προοπτικές, συμβάλλοντας έτσι στη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης εικόνας για τη συμπεριφορά που μελετάται.

Προκειμένου να γίνει ευκολότερη η ανάλυση της συμπεριφοράς που καταγράφεται, ορίζεται μια ιεραρχική δομή βάσει της Θεωρίας Δραστηριοτήτων (Activity Theory15). Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία κάθε ανθρώπινη συμπεριφορά μπορεί να αναλυθεί σε 3 επιμέρους ιεραρχικά επίπεδα:


Η ιεραρχική αυτή ταξινόμηση επιτρέπει στον ερευνητή να μπορεί να παρακολουθήσει το σύνολο των ενεργειών του ατόμου σε 3 αφαιρετικά επίπεδα (abstract levels) διευκολύνοντας κατά τον τρόπο αυτό την κατανόηση των εκτελούμενων δραστηριοτήτων του ατόμου και βελτιώνοντας την ερμηνεία της καταγεγραμμένης συμπεριφοράς.

Η πειραματική διαδικασία ποιοτικής προσέγγισης

Η πειραματική διαδικασία αποφασίστηκε να γίνει στο χώρο της Βιβλιοθήκης και Υπηρεσίας Πληροφόρησης του Πάντειου Πανεπιστημίου, η οποία διαθέτει μια πλούσια συλλογή έντυπων τεκμηρίων η οποία εκτείνεται σε 4 επίπεδα ενός νεοκλασικού κτιρίου. Η συλλογή αυτή περιλαμβάνει περισσότερους από 70.000 τόμους βιβλίων και 700 τίτλους περιοδικών που αφορούν θέματα πολιτικών επιστημών (φιλοσοφία, ψυχολογία, κοινωνιολογία, πολιτική επιστήμη, οικονομία, δίκαιο, διοίκηση & οργάνωση, ιστορία, λογοτεχνία) καθώς και πληροφορική, κοινωνική ανθρωπολογία, εγκληματολογία, θετικές επιστήμες, και λογιστική. Επίσης, μέσω της Κοινοπραξίας των Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, παρέχεται πρόσβαση σε περισσότερα από 10.000 ηλεκτρονικά περιοδικά, δημιουργώντας έτσι ένα εξαιρετικά πλούσιο, υβριδικό περιβάλλον πληροφόρησης.

Κάθε ένας από τους 10 φοιτητές που είχαν παρακολουθήσει τη σύντομη παρουσίαση μπορούσε να συνεχίσει λαμβάνοντας μέρος στην πειραματική διαδικασία. Αφού αρχικά ενημερώθηκε σχετικά με αυτή κάθε φοιτητής έλαβε μια περιγραφή του σεναρίου χρήσης καθώς και τη φορητή υπολογιστική συσκευή προκειμένου να τη χρησιμοποιήσει για 30 περίπου λεπτά αναζητώντας τεκμήρια και πληροφορίες στον διαθέσιμο, υβριδικό χώρο πληροφόρησης. Καθ' όλη τη διάρκεια χρήσης της φορητής συσκευής η αλληλεπίδραση του χρήστη με τη συσκευή καταγράφεται και αποστέλλεται στον Η/Υ του παρατηρητή σε πραγματικό χρόνο. Αμέσως μετά την ολοκλήρωση της πειραματικής διαδικασίας, ακολούθησε η ατομική συνέντευξη.

Ποσοτική αξιολόγηση

Η ποσοτική προσέγγιση είναι η κύρια μέθοδος συλλογής και ανάλυσης δεδομένων της παρούσας μελέτης. Σε συνέχεια της ποιοτικής προσέγγισης, η ποσοτική προσέγγιση αποσκοπεί στην αξιόπιστη και τεκμηριωμένη απάντηση των ερευνητικών ερωτημάτων, δηλαδή στην αποτίμηση της πρόθεσης χρήσης των φορητών υπολογιστικών συσκευών ως ενός μέσου ολοκλήρωσης της αναζήτησης, εύρεσης και ανάκτησης τεκμηρίων σε υβριδικούς χώρους πληροφόρησης καθώς και στην αποτίμηση και διερεύνηση της αλληλεπίδρασης των παραγόντων που επιδρούν στην πρόθεση χρήσης της νέας τεχνολογίας.

Για τη συλλογή δεδομένων αποφασίστηκε η σχεδίαση και εκτέλεση μιας πειραματικής μελέτης επισκόπησης (experimental survey). Στην πειραματική αυτή διαδικασία δεν γίνεται αντιπαραβολή συμπεριφορών διαχωρίζοντας τους χρήστες σε μια ομάδα ελέγχου (control group) και μια ομάδα υπό εξέταση (test group), παρά χρησιμοποιείται μία και μόνη ομάδα χρηστών (δείγμα του πληθυσμού των χρηστών του υβριδικού χώρου πληροφόρησης της Βιβλιοθήκης του Παν. Πατρών). Ο λόγος για την επιλογή αυτή είναι πως η νέα προσέγγιση αναζήτησης χρησιμοποιείται διερευνητικά και όχι για να επαληθεύσει ή διαψεύσει ορισμένες ερευνητικές υποθέσεις. Προκειμένου να είναι βάσιμα και αξιόπιστα τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής, απαιτείται ένα ικανοποιητικό (σε μέγεθος) δείγμα του πληθυσμού της βιβλιοθήκης, το οποίο λαμβάνει μέρος στην πειραματική διαδικασία.

Κριτήρια και μοντέλο αξιολόγησης

Ο Venkatesh κ.α. έδειξαν πως το ενοποιημένο μοντέλο UTAUT έχει μεγαλύτερη ερμηνευτική δύναμη από κάθε άλλο μοντέλο το οποίο έχει χρησιμοποιηθεί για την ερμηνεία των παραγόντων που επιδρούν στην αποδοχή και χρήση μιας νέας τεχνολογίας (Venkatesh, 2003), γι' αυτό και υιοθετήθηκε στο πλαίσιο της παρούσας μελέτης. Ωστόσο, στο μοντέλο περιλαμβάνονται οι παράγοντες (factors) (α) κοινωνική επιρροή (social Συνοπτική περιγραφή του πρότυπου συστήματος - Pened final Report influence), (β) συνθήκες υποδομών (facilitating conditions) και (γ) συμπεριφορά χρήσης (use behavior). Οι τρεις αυτοί παράγοντες βρίσκονται εκτός του πλαισίου έρευνας της παρούσας μελέτης. Η συμμετοχή των ατόμων στην πειραματική διαδικασία αξιολόγησης είναι εθελοντική και όχι επιβεβλημένη από κάποιο άτομο σε υψηλότερη ιεραρχική βαθμίδα, με αποτέλεσμα να μην “μεταφέρεται” κάποια ψυχολογική πίεση στους συμμετέχοντες. Επίσης, πρόκειται για μια στιγμιαία αποτύπωση συμπεριφοράς (πρόθεσης χρήσης και σχετικών παραγόντων), δηλαδή οι συμμετέχοντες θα χρησιμοποιήσουν τη νέα τεχνολογία για μία μόνον φορά και όχι κατ' εξακολούθηση ώστε να έχει σημασία και επίδραση η κοινωνική επιρροή. Η αποτίμηση της χρήσης της νέας τεχνολογίας γίνεται για πρώτη φορά, στο πλαίσιο μιας διερευνητικής μελέτης και δεν πρόκειται για μια καθιερωμένη και επί μακρόν χρησιμοποιούμενη υπηρεσία της Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του Παν. Πατρών η οποία θα έθετε το ερευνητικό πρόβλημα σε διαφορετική βάση. Το γεγονός αυτό, αποκλείει και το ενδεχόμενο της πρόθεσης χρήσης της νέας τεχνολογίας για λόγους κοινωνικής τάσης (μόδας) αφού δεν υπήρξε ποτέ στον παρελθόν η απαραίτητη, μακρόχρονη χρήση η οποία θα διαμόρφωνε αντίστοιχες τάσεις. Όσον αφορά στις συνθήκες υποδομών και την συμπεριφορά (πραγματικής) χρήσης, επειδή ακριβώς δεν πρόκειται για μια καθιερωμένη και επί μακρόν χρησιμοποιούμενη υπηρεσία της ΒΚΠ του Παν. Πατρών, δεν υπάρχει το σύνολο εκείνο των υποδομών και το κατάλληλο χρονικό διάστημα χρήσης το οποίο θα ενθάρρυναν και διευκόλυναν τη μακροχρόνια χρήση της νέας τεχνολογίας, ώστε να καταγραφούν οι δύο αυτοί παράγοντες. Συνεπώς, η συμπερίληψη των τριών παραγόντων θα οδηγούσε σε πόλωση (bias) των ερευνητικών αποτελεσμάτων.


Τελικώς, οι παράγοντες οι οποίοι αποτελούν τα κριτήρια αξιολόγησης της πειραματικής διαδικασίας είναι οι εξής:


Οι παράγοντες αυτοί επηρεάζονται από δευτερογενείς παράγοντες οι οποίοι αποτελούν επίσης κριτήρια αξιολόγησης της πειραματικής προσέγγισης. Πρόκειται για τους εξής:


Το μοντέλο αξιολόγησης

Το μοντέλο αξιολόγησης χρησιμοποιείται για να συνδέσει τα κριτήρια αξιολόγησης, περιγράφοντας τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους. Για παράδειγμα, το μοντέλο UTAUT το οποίο απεικονίζεται στο ακόλουθο σχήμα περιλαμβάνει 6 κριτήρια αξιολόγησης, τα οποία αντιστοιχούν σε 4 ανεξάρτητες μεταβλητές (predictors) και 2 εξαρτημένες (outcomes). Περιλαμβάνονται επίσης και 4 ακόμη παράμετροι (σε ρόλο ρυθμιστή - moderator) για να διερευνηθεί η επίδρασή τους στις σχέσεις (εξαρτήσεις) των μεταβλητών. Τα βέλη υποδεικνύουν τη φορά επίδρασης μεταξύ των μεταβλητών και περιγράφουν τους τρόπους (διαδρομές) με τους οποίους αλληλεπιδρούν οι αντίστοιχοι παράγοντες (ή κριτήρια αξιολόγησης). Η αποτίμηση της βαρύτητας (έντασης) των επιδράσεων αυτών προσδιορίζεται με την τεχνική της ανάλυσης διαδρομών (path analysis - PA).

Η μέθοδος αυτή έχει χρησιμοποιηθεί ευρέως στην κοινωνιολογία και από πολλές απόψεις, η ανάλυση διαδρομών αφορά στην ταυτόχρονη επίλυση ενός συνόλου εξισώσεων παλινδρόμησης το οποίο περιγράφει τις σχέσεις μεταξύ των καταγεγραμμένων μεγεθών που περιλαμβάνονται στο μοντέλο διαδρομών. Κατ' αυτόν τον τρόπο μπορεί να εξετάζεται ένα οποιοδήποτε πλήθος ανεξάρτητων και αλλά και εξαρτημένων μεταβλητών. Όπως η μέθοδος παλινδρόμησης έτσι και η μέθοδος της ανάλυσης διαδρομών εξετάζει τις σχέσεις και όχι το αίτιο και αιτιατό μεταξύ των μεταβλητών, στοχεύοντας στην περιγραφή των άμεσων και έμμεσων επιδράσεων μεταξύ των μεταβλητών του μοντέλου. Πρόκειται δηλαδή για μια μέθοδο η οποία δεν χρησιμοποιείται για την ανακάλυψη αιτιών παρά για τον θεωρητικό έλεγχο και αποτίμηση των μεταξύ τους αλληλεπιδράσεων.




Εικόνα 9. Το μοντέλο αξιολόγησης

Ερωτηματολόγια αποτίμησης κριτηρίων

Για τη στατιστική ανάλυση των δεδομένων που συλλέγονται κατά την ποσοτική προσέγγιση είναι απαραίτητη η αποτίμηση των κριτηρίων αξιολόγησης και η αντιστοίχισή τους σε μαθηματικές μεταβλητές. Οι τιμές των μεταβλητών αυτών προκύπτουν από τις απαντήσεις των ερωτημάτων τα οποία υποβάλλονται στους συμμετέχοντες κατά την πειραματική διαδικασία. Τα ερωτήματα αυτά υιοθετήθηκαν από την εργασία των Venkatesh κ.α. (2003) κατά τη δημιουργία του ενοποιημένου μοντέλου UTAUT. Οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά συλλέγονται με ερωτηματολόγια τα οποία διανέμονται στους συμμετέχοντες της πειραματικής διαδικασίας και στα οποία οι ίδιοι εκφράζουν τις υποκειμενικές τους θέσεις.

Το ερωτηματολόγιο αποτίμησης ευχρηστίας

Η ικανοποίηση από τη χρήση ενός συστήματος αποτελεί, βάσει του προτύπου ISO 9241/Part 11 (general guidance on the specification and measurement of usability), συνιστώσα της ευχρηστίας του συστήματος. Επειδή η ικανοποίηση επιδρά στην πρόθεση χρήσης μιας νέας τεχνολογίας αποφασίστηκε η διερεύνηση της συνιστώσας αυτής καθώς και γενικότερα των παραγόντων εκείνων που σχετίζονται με την ευχρηστία της αλληλεπίδρασης με το πρότυπο σύστημα. Στο πλαίσιο της σχεδιαζόμενης μελέτης επισκόπησης, αποφασίστηκε η διανομή στους συμμετέχοντες και ενός ερωτηματολογίου ευχρηστίας, προκειμένου να συλλεχθούν επιπλέον δεδομένα για την ευκολία χρήσης των φορητών υπολογιστικών συσκευών.

Το ερωτηματολόγιο το οποίο χρησιμοποιήθηκε ακολουθεί την ιεραρχική δομή του ερωτηματολογίου QUIS (Chin, 1988; Harper, 1993), κατά την οποία τα ερωτήματα ευχρηστίας παρατίθενται σε υποομάδες, κάθε μία εκ των οποίων συνιστά μια ανεξάρτητη, ψυχομετρική κλίμακα αποτίμησης 6 διαστάσεων της ευχρηστίας. Αναλυτικότερα, οι ανεξάρτητες αυτές κλίμακες αφορούν στα εξής:

Συγκέντρωση δείγματος και πειραματική αξιολόγηση

Προκειμένου να συγκεντρωθεί ένα ικανοποιητικό μέγεθος δείγματος επαρκές για να υποστηρίξει τις στατιστικές αναλύσεις που περιγράφηκαν στις παραπάνω ενότητες, προσκλήθηκαν προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές από τα τμήματα Μηχανικών, Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών Κλάδων Υγείας του Πανεπιστημίου Πατρών. Οι προσκλήσεις έγιναν με ανακοινώσεις στο χώρο του αναγνωστηρίου της κεντρικής Βιβλιοθήκης του πανεπιστημίου, στις λίστες ηλεκτρονικής αλληλογραφίας των τμημάτων καθώς και επικοινωνώντας με διδάσκοντες και ερευνητικό προσωπικό του πανεπιστημίου. Επιπλέον, προκειμένου να αυξηθεί το πλήθος συμμετεχόντων, αποφασίστηκε η διάθεση ενός μικρού δώρου16. ως κινήτρου συμμετοχής στην πειραματική διαδικασία. Η πρόσκληση συμμετοχής διήρκεσε 4 εβδομάδες στο διάστημα των οποίων συγκεντρώθηκαν και έλαβαν μέρος στην πειραματική διαδικασία 111 συμμετέχοντες.


Όταν ο φοιτητής/-τρια προσέρχονταν στο χώρο της Κεντρικής Βιβλιοθήκης & Κέντρου Πληροφόρησης του Παν. Πατρών, στον προκαθορισμένο χρόνο συμμετοχής, πραγματοποιούνταν μια σύντομη ενημέρωση σχετικά με την πειραματική διαδικασία. Στην φάση αυτή οι χρήστες των φορητών συσκευών είχαν επίσης το χρόνο να αλληλεπιδράσουν με τη φορητή συσκευή (hands-on experience Συνοπτική περιγραφή του πρότυπου συστήματος - Pened final Report) προκειμένου να εξοικειωθούν με τις λειτουργικότητες της φορητής συσκευής. Ύστερα από ένα σύντομο χρονικό διάστημα αλληλεπίδρασης με τη συσκευή (περίπου 10 λεπτών της ώρας) ο φοιτητής λάμβανε και συμπλήρωνε το ερωτηματολόγιο με τα ερωτήματα σχετικά με το προφίλ του. Στη συνέχεια λάμβανε το σενάριο χρήσης το οποίο προέκυψε από την ομαδική συνέντευξη καθώς και τη φορητή υπολογιστική συσκευή την οποία μπορούσε να χρησιμοποιήσει για διάστημα περίπου 30 λεπτών. Μετά την ολοκλήρωση του διαθέσιμου χρόνου, ο φοιτητής επέστρεφε τη συσκευή και λάμβανε τα ερωτηματολόγια αποδοχής και πρόθεσης χρήσης της νέας τεχνολογίας καθώς και το ερωτηματολόγιο ευχρηστίας τα οποία και συμπλήρωνε άμεσα.
  • oldrussian.ru/sound-instrumentation-general-notes-on-styles-and-stylistics.html
  • oldrussian.ru/kontakt-bignik74aolcom-geschichte-friedrich-meinecke-institut-we-1-17.html
  • oldrussian.ru/zmshennya-rozmr-1-vstup-meta-ta-zadach-kursu.html
  • oldrussian.ru/glava-4-vtorie-blyuda-500-receptov-zdorovogo-pitaniya.html
  • oldrussian.ru/full-time-independent-media-consultant-with-more-than-11-years-experience-in-journalism-training-he-devises-and-runs-workshops-in-english-russian-spanish-an.html
  • oldrussian.ru/tema-7-poltichn-elti-poltichne-lderstvo-robocha-navchalna-programa-disciplni-poltologya-dlya-bakalavrv.html
  • oldrussian.ru/3-osnovi-teorii-idealnogo-rabovladeniya-i-politicheskaya-realnost-o-tekushem-momente-577-2008-g.html
  • oldrussian.ru/programa-kursu-8-korotkij-konspekt-lekcj-18-vstup-do-predmetu-ekonomchna-storya-18-1-predmet-zavdannya-ekonomchno-stor-18.html
  • oldrussian.ru/30naberu-li-ya-ves-prostoj-sposob-perestat-kurit.html
  • oldrussian.ru/informacionnij-byulleten-administracii-prezidenta-respubliki-belarus-2007-s-26.html
  • oldrussian.ru/glava-viii-poshli-ili-skazka-o-carevne-lyagushke-kamennougolnij-i-permskij-periodi-354248mln-let-nazad-do-i-posle-dinozavrov.html
  • oldrussian.ru/section-127-complaint-resolution-procedures-article-2-grant-of-renewal-license-12.html
  • oldrussian.ru/the-alliance-dimension-of-conceptual-frame-of-security-and-defence-policy-of-the-czech-republic-25.html
  • oldrussian.ru/tehnologya-vigotovlennya-myako-grashki-mskij-metodichnij-centr-departamentu-osvti-molod-ta-sportu-mske-metodichne.html
  • oldrussian.ru/ukrana-ne-bude-splniceyu-moskvi-ukransko-revolyuc.html
  • oldrussian.ru/167-shevchuk-v-derzhavna-bbloteka-ukrani-dlya-yunactva.html
  • oldrussian.ru/model-realnogo-trafka-telekomunkacjnih-sistem-nfokomunkac-suchasnst-ta-majbutn-6-7-zhovtnya-2011-roku.html
  • oldrussian.ru/chicago-federal-executive-board.html
  • oldrussian.ru/posrednik-tajni-pamyati-s-illyustraciyami.html
  • oldrussian.ru/to-summarise-the-story-with-support-overview-english-first-additional-language-grade-4-7.html